Gebroken tand: blijf kalm en handel snel
Een gebroken, afgebroken of uitgeslagen tand kan op elk moment gebeuren — bij sport, een val, bijten op iets hards of zelfs door een verzwakte tand die afbreekt. Het is een schrikreactie, maar met de juiste stappen kunt u het beste resultaat bereiken.
Bij Tandartspraktijk Top Lach aan de Amsterdamsestraatweg 346 in Utrecht kunt u bij tandnoodgevallen snel terecht via onze spoedpagina. Hieronder leest u wat u direct moet doen bij de meest voorkomende tandnoodgevallen.
Soorten tandletsel
1. Klein stukje afgebroken
Een klein stukje glazuur is afgebroken. Er is meestal geen pijn, maar een scherpe rand die irriteert.
Urgentie: Niet acuut — maak binnen enkele dagen een afspraak.
2. Groter stuk afgebroken
Een aanzienlijk deel van de tand is afgebroken. Het tandbeen (dentine) is zichtbaar — herkenbaar aan een gele kleur. Mogelijk pijn bij koude, warmte of aanraking.
Urgentie: Maak dezelfde dag een afspraak.
3. Tand gebroken tot de zenuw
De breuk reikt tot de zenuw (pulpa) van de tand. Er is een roze of rode stip zichtbaar en vaak hevige pijn.
Urgentie: Spoed — bel direct de tandarts.
4. Tand uitgeslagen
De tand is volledig uit de kaak geslagen. Dit is het meest urgente tandnoodgeval.
Urgentie: Spoed — elke minuut telt. Hoe sneller de tand wordt teruggeplaatst, hoe groter de kans dat deze aanslaat.
5. Tand losgeslagen of verschoven
De tand zit nog in de kaak maar is los of verschoven na een klap.
Urgentie: Spoed — bel direct de tandarts.
Wat te doen: stap voor stap
Bij een afgebroken tand
1. Bewaar het afgebroken stuk — Zoek het fragment en bewaar het in melk, speeksel of fysiologisch zout. De tandarts kan het mogelijk terugplakken.
2. Spoel uw mond voorzichtig met lauwwarm water
3. Stop bloeding door zachtjes op een gaasje of schone doek te bijten
4. Verminder pijn en zwelling met een koud kompres tegen de wang
5. Bescherm de tand — als een scherpe rand irriteert, kunt u tijdelijk een stukje suikervrije kauwgom of tandwax over de rand plaatsen
6. Neem pijnstillers — paracetamol of ibuprofen
7. Bel de tandarts — beschrijf wat er is gebeurd zodat wij de urgentie kunnen inschatten
Bij een uitgeslagen tand
Bij een volledig uitgeslagen blijvende tand is snel handelen cruciaal:
1. Pak de tand bij de kroon (het witte deel) — raak de wortel NIET aan
2. Spoel kort af onder stromend water als de tand vuil is — maximaal 10 seconden, niet schrobben
3. Probeer de tand terug te plaatsen — druk de tand voorzichtig terug in de kas en bijt op een gaasje. Dit is de beste optie!
4. Lukt terugplaatsen niet? Bewaar de tand in:
- Melk (beste optie)
- Speeksel (in de wang houden als de patiënt oud genoeg is)
- Fysiologisch zout
- NIET in water — dit beschadigt de wortelcellen
5. Ga DIRECT naar de tandarts — binnen 30 minuten is de kans op succes het grootst. Na 60 minuten neemt de kans drastisch af.
Let op: Bij een uitgeslagen melktand wordt de tand NIET teruggeplaatst om beschadiging van de onderliggende blijvende tand te voorkomen.
Behandelopties na een gebroken tand
De behandeling hangt af van de ernst van de breuk:
- Klein chipje: Gladpolijsten of een kleine composietvulling
- Middelgroot stuk: Composietherstel of facing
- Groot stuk met tandbeen: Kroon om de tand te beschermen
- Breuk tot de zenuw: Wortelkanaalbehandeling gevolgd door een kroon
- Niet te redden: Extractie, gevolgd door een implantaat of brug
- Teruggeplaatste tand: Spalken (vastzetten aan buurkiezen) en controle
Voorkomen van tandletsel
Niet alle tandletsel is te voorkomen, maar u kunt het risico verkleinen:
- Draag een gebitsbeschermer bij contact- en balsporten (hockey, voetbal, vechtsport)
- Bijt niet op harde voorwerpen — ijsblokjes, pennen, nagels, notenschalen
- Laat verzwakte tanden behandelen — een tand met een groot gaatje of oude vulling breekt sneller. Laat dit op tijd herstellen met een kroon
- Draag een knarsbitje als u 's nachts tandenknart — knarsen verzwakt tanden
Tandnoodgeval? Top Lach helpt direct
Bij een tandnoodgeval kunt u bij Tandartspraktijk Top Lach aan de Amsterdamsestraatweg 346 in Utrecht snel terecht. Bel direct 030 320 3210 of bezoek onze spoedgevallen pagina.
Onze tandartsen — Mohamed Magdy Attallah, Agnieszka Pawlik en Sara Franco — beoordelen de schade en starten zo snel mogelijk met de behandeling. Wij bieden avondspreekuren aan op woensdag en donderdag.
Bewaar dit artikel op uw telefoon — u weet nooit wanneer u het nodig heeft!
